รู้จัก กฎหมายลิขสิทธิ์รูปภาพ วิธีตรวจสอบ และโทษหากทำการละเมิด

การใช้รูปภาพในยุคดิจิทัลเพื่อการทำธุรกิจหรือการตลาด สิ่งที่ต้องระวังมากที่สุดคือเรื่องของกฎหมาย เพราะหากพลาดนำภาพไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาต อาจนำมาซึ่งการฟ้องร้องและเสียค่าใช้จ่ายก้อนโต บทความนี้ Number 24 ผู้ให้บริการ Shutterstock แต่เพียงผู้เดียวในประเทศไทยอย่างเป็นทางการ จะพาคุณไปทำความรู้จักกับ "ลิขสิทธิ์รูปภาพ" อย่างเจาะลึก ตั้งแต่ความหมายเบื้องต้น วิธีการตรวจสอบสิทธิ์ ไปจนถึงข้อควรระวังต่างๆ เพื่อให้นักการตลาดและเจ้าของแบรนด์สามารถนำภาพไปใช้งานได้อย่างถูกต้อง ปลอดภัย และสร้างสรรค์ผลงานได้อย่างไร้กังวล

กฎหมาย ‘รูปภาพลิขสิทธิ์’ คืออะไร

กฎหมายลิขสิทธิ์รูปภาพ คือ กฎหมายที่ให้ความคุ้มครองแก่ผู้สร้างสรรค์ผลงานภาพถ่าย ภาพวาด หรือสื่อประเภทกราฟิกต่าง ๆ โดย รูปภาพลิขสิทธิ์ (Image Copyright) เป็นสิทธิ์ที่เจ้าของภาพได้รับทันทีที่สร้างผลงานขึ้นมาโดยไม่ต้องจดทะเบียน สิทธิ์นี้ทำให้เจ้าของสามารถควบคุมการใช้งาน การเผยแพร่ หรือการดัดแปลงภาพได้

แล้วกฎหมายลิขสิทธิ์รูปภาพคุ้มครองอะไรบ้าง

• ภาพถ่าย ภาพกราฟิก หรือภาพวาดทุกประเภท

• สิทธิ์ในการเผยแพร่ ทำซ้ำ หรือดัดแปลงผลงานรวมถึงการนำไปใช้เป็นภาพโฆษณา

• การอนุญาตให้บุคคลอื่นนำภาพไปใช้โดยต้องมีข้อตกลงหรือเงื่อนไขที่ชัดเจน

• การคุ้มครองลิขสิทธิ์ครอบคลุมถึง 50 ปีหลังจากที่เจ้าของลิขสิทธิ์เสียชีวิต (ในกรณีบุคคล) หรือ 50 ปีหลังจากเผยแพร่ (ในกรณีนิติบุคคล)

อ่านเพิ่มเติม: ลิขสิทธิ์ภาพพื้นที่ที่ควรรู้ : ทำไมลิขสิทธิ์ภาพสต็อกถึงสำคัญ?

ใครคือเจ้าของลิขสิทธิ์รูปภาพ

ตามหลักกฎหมายลิขสิทธิ์ เจ้าของลิขสิทธิ์รูปภาพสามารถเป็นได้ทั้งบุคคลและนิติบุคคล ดังนี้

• ช่างภาพ หรือผู้สร้างสรรค์งานเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์โดยอัตโนมัติ

• บริษัท หรือนายจ้าง กรณีที่ภาพถูกสร้างขึ้นภายใต้สัญญาจ้างงาน (Work-for-Hire) ลิขสิทธิ์จะเป็นของนายจ้าง เว้นแต่จะมีข้อตกลงเป็นอย่างอื่น

• ผู้ซื้อสิทธิ์ หากมีการซื้อลิขสิทธิ์มาอย่างถูกต้องจากเจ้าของลิขสิทธิ์โดยระบุขอบเขตการใช้งานที่ชัดเจน

การกระทำที่เป็นการละเมิดกฎหมาย ลิขสิทธิ์รูปภาพ

• ดาวน์โหลดภาพจากอินเทอร์เน็ต (เช่น Google) มาใช้โดยไม่มีการขออนุญาต

• นำภาพไปใช้เพื่อหาผลประโยชน์ หรือภาพเชิงพาณิชย์โดยไม่มีสิทธิ์

• ลบ หรือแก้ไขลายน้ำ (Watermark) ที่ติดมากับรูปภาพ

• นำรูปภาพของผู้อื่นไปดัดแปลง ตัดต่อ โดยไม่อ้างอิงแหล่งที่มาหรือไม่ได้รับอนุญาต

• แชร์รูปภาพที่มีลิขสิทธิ์ลงในพื้นที่สาธารณะโดยไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของสิทธิ์

แชร์วิธีตรวจสอบรูปภาพลิขสิทธิ์ ให้นำไปใช้จริงได้แบบไม่เสี่ยง

หากคุณทำการดาวน์โหลดภาพฟรี หรือต้องการนำภาพไปใช้ทำ Digital Marketing ควรตรวจสอบเงื่อนไขให้รอบคอบก่อนเสมอ เพื่อป้องกันปัญหาการละเมิดลิขสิทธิ์รูปภาพ นี่คือทริคการตรวจสอบที่คุณสามารถนำไปปฏิบัติจริงได้ทันที

• ตรวจสอบแหล่งที่มา (Reverse Image Search): นำภาพไปค้นหาใน Google Images เพื่อดูว่าต้นฉบับมาจากไหน หากมาจากเว็บไซต์สต็อกโฟโต้ที่มีการขายสิทธิ์ แปลว่าภาพนั้นมีลิขสิทธิ์ชัดเจน

• อ่านเงื่อนไขการใช้งาน (License Agreement): หากโหลดจากเว็บแจกฟรี ต้องอ่านให้ชัดเจนว่าภาพนั้นอยู่ภายใต้สัญญาแบบ Creative Commons (CC) ประเภทใด อนุญาตให้ใช้เชิงพาณิชย์ได้หรือไม่ หรือต้องให้เครดิตผู้ถ่ายเสมอ

• สังเกตลายน้ำและ Metadata: ภาพที่มีลิขสิทธิ์มักมีลายน้ำคาดทับ หรือมีการฝังข้อมูล Metadata (EXIF) ของช่างภาพไว้ในไฟล์ภาพ

ข้อควรระวัง: การค้นหาภาพบนอินเทอร์เน็ตแล้วเจอว่าภาพนั้นถูกใช้ในหลายเว็บไซต์ ไม่ได้แปลว่าภาพนั้นเป็นภาพฟรี แต่อาจเกิดจากการคัดลอกกันมาโดยละเมิดลิขสิทธิ์ทั้งสิ้น

หากต้องการใช้ภาพที่มีลิขสิทธิ์ต้องทำอย่างไร

หากคุณเจอภาพที่ถูกใจและทราบว่าภาพนั้นมีลิขสิทธิ์คุ้มครอง คุณสามารถดำเนินการตามขั้นตอนเหล่านี้เพื่อนำภาพมาใช้งานได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย

• ขออนุญาตเจ้าของผลงานโดยตรง: ติดต่อช่างภาพหรือเจ้าของภาพเพื่อขออนุญาตใช้งาน พร้อมแจ้งวัตถุประสงค์ให้ชัดเจน และควรมีหลักฐานการอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษร

• ซื้อผ่านเว็บขายภาพสต็อก (Stock Photo): เป็นวิธีที่ง่ายและปลอดภัยที่สุด โดยคุณสามารถเลือกซื้อแพ็กเกจที่ครอบคลุมการใช้งานของคุณ ไม่ว่าจะเป็นการใช้ทั่วไปหรือใช้เชิงพาณิชย์

• ใช้ภาพแบบ Creative Commons ที่เปิดกว้าง: มองหาภาพที่มีสัญญาอนุญาตแบบ CC0 (Public Domain) ซึ่งเจ้าของสละสิทธิ์แล้ว สามารถนำไปใช้ ดัดแปลง หรือทำซ้ำได้โดยไม่ต้องขออนุญาต

โทษของการละเมิดลิขสิทธิ์รูปภาพ

หากมีการนำรูปภาพลิขสิทธิ์หรือรูปภาพฟรีไม่มีลิขสิทธิ์ไปใช้งานโดยไม่ตรวจสอบเงื่อนไขอย่างรอบคอบ อาจเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์รูปภาพ และได้รับโทษดังต่อไปนี้

1. โทษทางแพ่ง: เจ้าของลิขสิทธิ์สามารถเรียกร้องค่าเสียหายได้
2. โทษทางอาญา: มีโทษปรับตั้งแต่ 10,000 – 200,000 บาท และหากเป็นการละเมิดเพื่อการค้า อาจถูกจำคุกไม่เกิน 4 ปี
3. การฟ้องร้องดำเนินคดี: เจ้าของลิขสิทธิ์สามารถดำเนินคดีตามกฎหมายเพื่อให้ผู้ละเมิดหยุดใช้ภาพและจ่ายค่าชดเชย

แนวทางป้องกันการละเมิดลิขสิทธิ์รูปภาพ

• ใช้ภาพที่เป็น Public Domain หรืออยู่ภายใต้ Creative Commons (CC): รูปภาพลิขสิทธิ์เหล่านี้สามารถนำไปใช้ได้ฟรี แต่ต้องตรวจสอบเงื่อนไขของแต่ละประเภท เช่น CC0 (ไม่มีข้อจำกัด) หรือ CC BY (ต้องให้เครดิตผู้สร้าง)
• ซื้อภาพจากแหล่งที่ถูกต้อง: เว็บไซต์ที่ให้บริการรูปภาพลิขสิทธิ์ เช่น Shutterstock ที่มีภาพที่ได้รับอนุญาตให้ใช้ได้โดยถูกกฎหมาย สามารถใช้งานได้อย่างมั่นใจ
• ขออนุญาตจากเจ้าของลิขสิทธิ์ก่อนนำไปใช้: หากต้องการใช้รูปภาพที่มีลิขสิทธิ์ ควรติดต่อเจ้าของเพื่อตกลงการใช้งาน และมีหลักฐานเป็นลายลักษณ์อักษร
• ติดตามข่าวสารเกี่ยวกับกฎหมายลิขสิทธิ์อยู่เสมอ: กฎหมายลิขสิทธิ์อาจมีการเปลี่ยนแปลง ดังนั้นควรศึกษาข้อมูลจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น กรมทรัพย์สินทางปัญญา หรือบทความจากแหล่งที่เชื่อถือได้

ขับเคลื่อนงานครีเอทีฟ ด้วย Number 24 x Shutterstock ตัวแทนเว็บไซต์รูปภาพลิขสิทธิ์ระดับโลก

ขั้นตอนการตรวจสอบลิขสิทธิ์ที่ซับซ้อนอาจทำให้คนทำงานสร้างสรรค์หรือครีเอทีฟต้องเสียเวลา หากคุณต้องการภาพสำหรับสร้างแบรนด์หรือทำโฆษณา การเลือกใช้ภาพถูกลิขสิทธิ์ 100% คือทางออกที่ดีที่สุด

Shutterstock เป็นเว็บไซต์รูปภาพลิขสิทธิ์ที่ได้รับความไว้วางใจจากผู้ใช้งานทั่วโลก รวบรวมภาพถ่าย วิดีโอ กราฟิก เวกเตอร์ เพลง และ ภาพ AI จากศิลปินทั่วโลกกว่า 750 ล้านรายการ นำไปใช้งานเชิงพาณิชย์และส่วนตัวได้อย่างมั่นใจ

และสำหรับบริษัท เอเจนซี่ หรือสายคอนเทนต์ในไทยที่ต้องการความสะดวกสบาย Number 24 x Shutterstock เราคือผู้ให้บริการ Shutterstock แต่เพียงผู้เดียวในประเทศไทยอย่างเป็นทางการ เราพร้อมให้บริการช่วยเหลือด้านลิขสิทธิ์โดยทีมงานคนไทย ออกใบกำกับภาษีได้ถูกต้องตามกฎหมาย ช่วยลดขั้นตอนยุ่งยากด้านเอกสาร เพื่อให้คุณได้โฟกัสกับการสร้างสรรค์ผลงานได้อย่างเต็มที่

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ ลิขสิทธิ์รูปภาพ

นำรูปภาพจาก Google มาใช้ประกอบบทความหรือโพสต์บนโซเชียล ผิดลิขสิทธิ์หรือไม่

ถือว่ามีความเสี่ยงสูงมากที่จะผิดลิขสิทธิ์ เพราะภาพที่แสดงบน Google เป็นเพียงผลการค้นหา ไม่ใช่ภาพฟรีเพื่อสาธารณะ การนำมาใช้โดยไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพต้นฉบับ ถือเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์รูปภาพ

นำรูปภาพที่มีลิขสิทธิ์มาดัดแปลง ตัดต่อ หรือเปลี่ยนสี ถือว่ารอดพ้นจากการละเมิดลิขสิทธิ์ไหม

ไม่รอดพ้นและถือว่ามีความผิด กฎหมายลิขสิทธิ์คุ้มครองไปถึง "สิทธิ์ในการดัดแปลง" ด้วย ดังนั้นการนำผลงานผู้อื่นมาดัดแปลงโดยไม่ได้รับอนุญาต ก็ถือเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์เช่นเดียวกัน

รูปฟรีจากเว็บแจกรูป สามารถนำมาใช้ทำโฆษณาหรือเชิงพาณิชย์ได้ 100% เลยหรือไม่

ไม่เสมอไป แม้จะเป็นเว็บแจกรูปฟรี แต่ภาพแต่ละภาพอาจมีเงื่อนไข (License) ที่ต่างกัน บางภาพอนุญาตให้ใช้ส่วนตัวเท่านั้น (Editorial Use Only) บางภาพต้องให้เครดิต ดังนั้นต้องตรวจสอบเงื่อนไขของภาพนั้นๆ อย่างละเอียดก่อนนำมาใช้โปรโมตธุรกิจ

สรุปบทความ

การดาวน์โหลดรูปภาพจากเว็บขายรูปหรือเว็บรูปฟรีไม่มีลิขสิทธิ์ ควรให้ความสำคัญกับกฎหมายลิขสิทธิ์รูปภาพอย่างเคร่งครัด เพื่อหลีกเลี่ยงการละเมิดสิทธิ์และปัญหาทางกฎหมาย หากต้องการใช้รูปภาพเชิงพาณิชย์ควรตรวจสอบสิทธิ์ของภาพก่อนนำไปใช้ ใช้ภาพจากแหล่งที่ถูกต้อง และปฏิบัติตามเงื่อนไขที่กำหนดอย่างเคร่งครัด

หากต้องการซื้อรูปภาพลิขสิทธิ์ แนะนำ Number 24 x Shutterstock ผู้ให้บริการ Shutterstock แต่เพียงผู้เดียวในประเทศไทยอย่างเป็นทางการ พร้อมให้บริการอย่างครบวงจร

ติดต่อเราได้ที่

โทร: 099-459-5244

Inbox: https://bit.ly/3RtAnGn

LINE Official Account: https://bit.ly/3Rz00FU

Instagram: https://bit.ly/3qi0VOR

Website: https://number24.co.th/