เมื่อ Mickey Mouse หมดอายุ (ลิขสิทธิ์) นำมาใช้ได้ฟรีจริงหรือ?

กลายเป็นข่าวใหญ่ทั่วโลกเมื่อตัวการ์ตูนที่เป็นสัญลักษณ์ของความสุขอย่าง Mickey Mouse (เวอร์ชันดั้งเดิม) ได้กลายเป็น "สมบัติสาธารณะ" (Public Domain) อย่างเป็นทางการ แต่นี่ไม่ได้หมายความว่าคุณจะนำ Mickey Mouse ทุกเวอร์ชันไปทำอะไรก็ได้ตามใจชอบนะ 

มาดูกันว่ามิกกี้เมาส์ตัวนี้นำไปใช้อะไรได้บ้าง และจะต้องหาภาพที่ใช้ได้ปลอดภัยอย่างไรบ้าง

มิกกี้ เมาส์ ใช้เชิงพาณิชย์ได้ฟรีจริงหรือ?

ย้อนกลับไปในปี 1928 โลกได้รู้จักกับเจ้าหนูจอมซนในภาพยนตร์อนิเมชั่นขาวดำเรื่อง "Steamboat Willie" ซึ่งถือเป็นจุดกำเนิดของ มิกกี้ เมาส์ เวอร์ชันแรกที่มีลักษณะเด่นคือ นัยน์ตาเป็นจุดดำเล็กๆ และยังไม่มีถุงมือสีขาวที่เป็นเอกลักษณ์ในยุคหลัง

ตามกฎหมายลิขสิทธิ์ของสหรัฐอเมริกา ผลงานสร้างสรรค์จะได้รับการคุ้มครองเป็นเวลา 95 ปี และเมื่อสิ้นสุดปี 2023 ที่ผ่านมา ลิขสิทธิ์ของ Steamboat Willie จึงหมดอายุลง ส่งผลให้ตัวละคร มิกกี้ เมาส์ เวอร์ชันปี 1928 กลายเป็นของฟรีที่ใครๆ ก็สามารถนำไปดัดแปลงหรือต่อยอดได้โดยไม่ต้องขออนุญาตจาก Disney อีกต่อไป

ระวังการใช้ มิกกี้ เมาส์ แม้จะใช้ฟรีแต่มีเงื่อนไขที่ต้องรู้

แม้ลิขสิทธิ์จะหมดอายุ แต่การนำภาพ มิกกี้ เมาส์ ไปใช้งานยังมีข้อกฎหมายที่ต้องระวังดังนี้

1. เฉพาะเวอร์ชัน 1928 เท่านั้น

คุณสามารถใช้ มิกกี้ เมาส์ ตัวผอมๆ หน้าตาโบราณจากเรื่อง Steamboat Willie ได้เท่านั้น แต่คุณ "ห้าม" ใช้ มิกกี้ เมาส์ เวอร์ชันใส่ถุงมือสีขาว ใส่กางเกงสีแดงสด หรือเวอร์ชัน 3D ที่เราคุ้นตาในปัจจุบัน เพราะเวอร์ชันเหล่านั้นยังอยู่ในความคุ้มครองลิขสิทธิ์ของ Disney อย่างเหนียวแน่น

2. ห้ามละเมิด "เครื่องหมายการค้า" (Trademark)

จำไว้ว่า "ลิขสิทธิ์" หมดอายุได้ แต่ "เครื่องหมายการค้า" ไม่มีวันหมดอายุตราบใดที่เจ้าของยังใช้งานอยู่ คุณห้ามนำรูป มิกกี้ เมาส์ ไปทำเป็นโลโก้สินค้า หรือแอบอ้างในลักษณะที่ทำให้คนเข้าใจผิดว่าสินค้าของคุณเป็นของแท้จาก Disney (Official Merchandise)

3. ห้ามทำซ้ำเนื้อหาใหม่ๆ

แม้ตัวละครจะเป็นสาธารณะ แต่เนื้อเรื่องในภาพยนตร์ มิกกี้ เมาส์ ภาคใหม่ๆ ยังมีลิขสิทธิ์อยู่ คุณไม่สามารถนำพล็อตเรื่องหรือฉากจากหนังยุคใหม่มาใช้ประกอบผลงานของคุณได้

ทางเลือกที่ปลอดภัย: การใช้ภาพ มิกกี้ เมาส์ ใน Shutterstock

หากคุณเป็นนักการตลาด Content Creator หรือเจ้าของธุรกิจที่ต้องการภาพ มิกกี้ เมาส์ หรือภาพสไตล์การ์ตูนย้อนยุคไปใช้งานโดยไม่ต้องพะวงเรื่องกฎหมายที่ซับซ้อน การเลือกใช้บริการจาก Shutterstock คือทางออกที่มืออาชีพเลือกใช้ครับ

ทำไมต้องใช้ภาพจาก Shutterstock?

ลิขสิทธิ์ถูกต้อง (Licensing): ภาพทุกภาพในระบบมีการระบุประเภทการใช้งานชัดเจน ไม่ว่าจะเป็นเพื่อการค้า (Commercial) หรือเพื่อการนำเสนอข่าว (Editorial) ทำให้คุณมั่นใจได้ว่าไม่โดนฟ้องย้อนหลัง

คุณภาพไฟล์ระดับสากล: ไม่ต้องไปแคปภาพจากหนังเก่ามาขยายให้แตก คุณจะได้ภาพ มิกกี้ เมาส์ หรือภาพวาดสไตล์คลาสสิกในรูปแบบ Vector หรือความละเอียดสูงที่พร้อมใช้งานทันที

ความหลากหลาย: มีภาพลายเส้นสไตล์ Retro หรือตัวละครที่ได้รับแรงบันดาลใจจากยุคทองของอนิเมชั่นให้เลือกมากมาย โดยที่ไม่เสี่ยงต่อการละเมิดเครื่องหมายการค้า

หลายคนอาจเคยเห็นภาพ มิกกี้ เมาส์ หรือภาพดาราคนดังใน Shutterstock ที่ถูกติดป้ายกำกับว่า "Editorial Use Only" (ห้ามใช้เพื่อการค้า) ซึ่งปกติแล้วภาพเหล่านี้จะใช้ได้แค่ในงานข่าวหรือบทความให้ความรู้เท่านั้น

แต่รู้หรือไม่? Shutterstock มีบริการพิเศษที่ชื่อว่า Rights and Clearance และ Asset Assurance™ ที่จะมาช่วยปลดล็อกข้อจำกัดนี้

บริการนี้คืออะไร?

มันคือบริการ "เคลียร์ลิขสิทธิ์" แบบเบ็ดเสร็จโดยทีมผู้เชี่ยวชาญของ Shutterstock จะทำหน้าที่เป็นตัวกลางในการ:

ติดต่อเจ้าของสิทธิ์: ไม่ว่าจะเป็นตัวละคร (เช่น มิกกี้ เมาส์ เวอร์ชันใหม่ๆ) ดารานักแสดง หรือเจ้าของสถานที่ เพื่อขออนุญาตใช้ในเชิงพาณิชย์โดยเฉพาะ

Asset Assurance™: หากทีมกฎหมายของ Shutterstock ตรวจสอบแล้วว่าสามารถใช้ได้ เขาจะมีการรับประกัน (Indemnification) ให้กับลูกค้าด้วย หมายความว่าหากเกิดปัญหาฟ้องร้องในอนาคต Shutterstock จะเป็นผู้รับผิดชอบตามวงเงินที่กำหนดไว้ในเงื่อนไขการให้บริการ

หากคุณกำลังวางแผนแคมเปญโฆษณาที่อยากใช้ภาพ มิกกี้ เมาส์ หรือต้องการใช้บริการ Rights and Clearance เพื่อปลดล็อกภาพ Editorial มาใช้ในเชิงพาณิชย์ อย่าปล่อยให้ความไม่รู้กลายเป็นความเสี่ยงทางกฎหมาย

ติดต่อสอบถามและรับคำปรึกษาโดยตรงได้ที่ Number 24 x Shutterstock

Inbox : http://m.me/number24.co.th

LINE Official Account : https://line.me/R/ti/p/@klj9484n

Instagram : https://www.instagram.com/number24.co.th

Website : https://number24.co.th/